Fonksiyonel Gıdalar
Ziraat FakültesiGıda Mühendisliği
- Kodu
- UNİSEC-ZF 005
- Yarıyılı
- 2026-2027 Güz Yarıyılı
- Teorik
- 2
- Uyg.-Lab
- 0-0
- Kredi
- 2
- AKTS
- 3
- Dersin türü
- Üniversite Genel Seçmeli Ders
- Düzeyi
- Lisans
- Dili
- Türkçe
- Kategorisi
- Destek dersleri
- Ön koşul (tavsiye)
- -
- Dersi veren
- Dr. Öğr. Üyesi KADİR GÜRBÜZ GÜNER
Dersin amacı
Öğrenciler fonksiyonel gıdalar, sağlık ve hayat tarzı ile ilişkilendirilmesi ve üretim yöntemleri, kullanılan farklı özel ingrediyen tipleri, pazarlanma stratejileri, dünya gıda piyasalarındaki yeri ve ilgili yasal düzenlemeler gibi konularda bilgi birikimi kazanacaklardır.
Öğrenme çıktıları
- ÖÇ-1Omega yağ asitlerini ve fitosterolleri bilir
- ÖÇ-2Fenolik bileşikler ve karotenoidleri bilir. Antioksidant gıda bileşenlerini bilir
- ÖÇ-3Probiyotikler ve Prebiyotikleri bilir
- ÖÇ-4Diyet lifileri ile zenginleştirilmiş fonksiyonel gıdaları bilir
- ÖÇ-5Düşük kalorili beslenmeye yönelik fonksiyonel gıdaları bilir
- ÖÇ-6Besinlerin mikrobesin bileşenleri ile zenginleştirilmesini bilir
- ÖÇ-7Fonksiyonel beslenme kapsamında ar-ge ve inovasyon olanakları hakkında fikri olur
- ÖÇ-8Fonksiyonel beslenme alternatifleri, nutrasetikler ve takviye edici gıdaları bilir
- ÖÇ-9Fonksiyonel gıdalar ile ilgili mevzuat ve standartları bilir
- ÖÇ-10Fonksiyonel gıdaların önemini bilir
- ÖÇ-11Fonksiyonel gıda kavramını bilir
Dersin içeriği
Omega-3 yağ asitleri, Probiyotik bakteriler, Prebiotikler, Phytosteroller, Karotinoidler, Flavonoidler ve diğer sekonder bitkisel maddeler, Vitamin A, C, E, Calcium, Biyoaktif peptidler, Fitoöstrogenler, lifli maddeler ve bu maddeleri ihtiva eden gıda maddelerinin fonksiyonel özellikleri, Fonksiyonel gıdalara örnekler.
Haftalık konular
| Hafta | Konu | Ön hazırlık / yöntem |
|---|---|---|
| 1 | Fonksiyonel gıdalar giriş | Ders notları ve sunumlardaki ilgili konular |
| 2 | Fonksiyonel gıdaların önemi | Ders notları ve sunumlardaki ilgili konular |
| 3 | Fonksiyonel gıdalar ile ilgili mevzuat ve standartlar. Fonksiyonel gıdalara olan ilgi ve gelecek hakkında perspektifler | Ders notları ve sunumlardaki ilgili konular |
| 4 | Fonksiyonel beslenme alternatifleri, nutrasetikler ve takviye edici gıdalar | Ders notları ve sunumlardaki ilgili konular |
| 5 | Fonksiyonel gıdalar ve tüketici beklentileri. Gıda sanayinde fonksiyonel beslenme kapsamında ar-ge ve inovasyon olanakları | Ders notları ve sunumlardaki ilgili konular |
| 6 | Bilimsel araştırma metodları. Temel bilim teorisi. Bilimsel kanıta ulaşma basamakları. Epidemiyoloji ve metaveri çalışmalarıçal | Ders notları ve sunumlardaki ilgili konular |
| 7 | Besinlerin mikrobesin bileşenleri ile zenginleştirilmesi | Ders notları ve sunumlardaki ilgili konular |
| 8 | Düşük kalorili beslenmeye yönelik fonksiyonel gıdalar | Ders notları ve sunumlardaki ilgili konular |
| 9 | Ara sınav | Ders notları ve sunumlardaki ilgili konular |
| 10 | Gıda allerjileri ve intöleranslarına yönelik fonksiyonel gıdalar | Ders notları ve sunumlardaki ilgili konular |
| 11 | Diyet lifileri ve beslenme | Ders notları ve sunumlardaki ilgili konular |
| 12 | Probiyotikler ve Prebiyotikler | Ders notları ve sunumlardaki ilgili konular |
| 13 | Fenolik bileşikler | Ders notları ve sunumlardaki ilgili konular |
| 14 | Karotenoidler | Ders notları ve sunumlardaki ilgili konular |
| 15 | Yağ bazlı fonksiyonel gıda bileşenleri | Ders notları ve sunumlardaki ilgili konular |
| 16 | Final sınavı | Ders notları ve sunumlardaki ilgili konular |
Kaynaklar ve materyaller
- Ders notu
- Functional foods: Concept to product (Eds. G.R.Gibson, C.M. Williams) Woodhead Publishing Limited, 2000.
- Diğer kaynaklar
- 1. Functional Foods and Biotechnology (Eds. K.Shetty, G.Paliyath, A.L.Pometto,R.E. Levin) Taylor & Francis Group, 2007.2.Functional and Medicinal Foods (Eds. L.N. Losso, F.Shahidi, D.Bagchi) Taylor & Francis Group, 2007.
Değerlendirme
- Arasınav 1 %30
- Kısa Sınav 1 %10
- Dönem Sonu Sınavı %60
Program çıktıları ile ilişkisi
- PÇ-1A) Matematik, fen bilimleri ve Gıda Mühendisliği disiplinine özgü konularda yeterli bilgi birikimi; bu alanlardaki kuramsal ve uygulamalı bilgileri, karmaşık mühendislik problemlerinde kullanabilme becerisi.
- PÇ-2B) Gıda Mühendisliği alanındaki karmaşık problemleri tanımlama, formüle etme ve çözme becerisi, bu amaçla uygun analiz ve modelleme yöntemlerini seçme ve uygulama becerisi.
- PÇ-3C) Gıda Mühendisliği alanıyla ilgili karmaşık bir sistemi, süreci, cihazı veya ürünü gerçekçi kısıtlar ve koşullar altında bir başka değişle eldeki imkanlar ve söz konusu alanın mevcut durumu dikkate alınarak belirli gereksinimleri karşılayacak şekilde tasarlama becerisi ve bu amaçla modern tasarım yöntemlerini uygulama becerisi.
- PÇ-4D) Gıda Mühendisliği uygulamalarında karşılaşılan karmaşık problemlerin analizi ve çözümü için gerekli olan modern araçları seçme ve kullanma becerisi, bilişim teknolojilerini etkin bir şekilde kullanma becerisi.
- PÇ-5E) Gıda Mühendisliği alanında karşılaşılan karmaşık problemlerinin veya disipline özgü araştırma konularının incelenmesi için deney tasarlama, deney yapma, veri toplama, sonuçları analiz etme ve yorumlama becerisi.
- PÇ-6F) Disiplin içi ve çok disiplinli takımlarda etkin biçimde çalışabilme becerisi; bireysel çalışma becerisi
- PÇ-7G) Alanında etkin rapor yazma ve yazılı olan raporları anlama, tasarım ve üretim raporları hazırlayabilme, etkin sunum yapabilme, açık ve anlaşılabilir talimat alma ve verme becerisi.
- PÇ-8H) Yaşam boyu öğrenmenin gerekliliği konusunda farkındalık; bilgiye erişebilme, bilim ve teknolojideki gelişmeleri izleme ve kendini sürekli yenileme becerisi.
- PÇ-9I) Etik ilkelerine uygun davranma, mesleki ve etik sorumluluk ve gıda mühendisliği uygulamalarında kullanılan standartlar hakkında bilgi.
- PÇ-10J) Gıda Mühendisliği alanıyla ilgili proje yönetimi, risk yönetimi ve değişiklik yönetimi gibi, iş hayatındaki uygulamalar hakkında bilgi; girişimcilik, yenilikçilik hakkında farkındalık; sürdürülebilir kalkınma hakkında bilgi.
- PÇ-11K) Gıda Mühendisliği uygulamalarının evrensel ve toplumsal boyutlarda sağlık, çevre ve güvenlik üzerindeki etkileri ve çağın mühendislik alanına yansıyan sorunları hakkında bilgi; mühendislik çözümlerinin hukuksal sonuçları konusunda farkındalık.
| ÖÇ-1 | ÖÇ-2 | ÖÇ-3 | ÖÇ-4 | ÖÇ-5 | ÖÇ-6 | ÖÇ-7 | ÖÇ-8 | ÖÇ-9 | ÖÇ-10 | ÖÇ-11 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| PÇ-1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| PÇ-2 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| PÇ-3 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| PÇ-4 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| PÇ-5 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| PÇ-6 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| PÇ-7 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| PÇ-8 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| PÇ-9 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| PÇ-10 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| PÇ-11 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 |
AKTS iş yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre | Toplam |
|---|---|---|---|
| Ders süresi(sınav haftası dahildir: toplam ders saati) | 16 | 2 | 32 |
| Ara Sınav 1 | 1 | 1 | 1 |
| Dönem Sonu Sınavı | 1 | 2 | 2 |
| Ödevler | 2 | 4 | 8 |
| Sınıf dışı ders çalışma süresi(ön çalışma, pekiştirme) | 15 | 4 | 60 |
| Toplam iş yükü | 103 | ||
| Toplam iş yükü / 30 | 3 | ||
| Dersin AKTS kredisi | 3 | ||