Evrim
Fen - Edebiyat FakültesiBiyoloji
- Kodu
- BYLB438
- Yarıyılı
- 2026-2027 Bahar Yarıyılı
- Teorik
- 3
- Uyg.-Lab
- 0-0
- Kredi
- 3
- AKTS
- 3
- Dersin türü
- Zorunlu
- Düzeyi
- Lisans
- Dili
- Türkçe
- Kategorisi
- Temel mesleki dersler
- Ön koşul (tavsiye)
- Biyoloji eğitiminin son döneminde okutulması önerilir.
- Dersi veren
- Prof. Dr. NACİYE GÜLKIZ ŞENLER
Dersin amacı
Biyolojinin temeli olan evrim teorisini anlamak, yaşam tarihini ve biyolojik çeşitliliğin nedenlerini öğrenme.
Öğrenme çıktıları
- ÖÇ-1Evrimin zaman içinde değişim olduğunun anlaşılması.
- ÖÇ-2Genetik çeşitliliğin evrimsel değişim için gerekliliğini öğrenir.
- ÖÇ-3Evrimsel mekanizmaları öğrenir.
- ÖÇ-4Evrimin temel mekanizmasının doğal seçim olduğunu öğrenir.
- ÖÇ-5Canlılığın doğal seleksiyon mekanizması ile çeşitlenmesini öğrenir.
Dersin içeriği
Evrimsel düşünce tarihi. Darwinist doğal seçilim. Evrimsel değişim mekanizmaları. Adaptasyon, eşeysel seçilim.
Haftalık konular
| Hafta | Konu | Ön hazırlık / yöntem |
|---|---|---|
| 1 | Evrimsel düşünce için bir örnek, Evrimsel düşüncenin tarihi. | |
| 2 | Zaman içinde değişmenin kanıtları, ortak atalığın kanıtları, dünyanın yaşı | |
| 3 | Darwinist doğal seçme, yapay seçilim, doğal seçilim yoluyla evrime bir örnek. | |
| 4 | Doğal seçilimin doğası. | |
| 5 | Evrimsel değişim mekanizmaları, yeni alleller nasıl ortaya çıkar, yeni genler nasıl ortaya çıkar. | |
| 6 | Kromozom mutasyonları, genetik varyasyon. | |
| 7 | Evrimsel mekanizmalar, Hardy-Weinberg denge prensibi, seçilim. | |
| 8 | Arasınav | |
| 9 | Seçilim modelleri, resesif ve dominant aleller üzerinde işleyen seçilim, heterozigot üstünlüğü. | |
| 10 | Evrimsel bir mekanizma olarak mutasyon. | |
| 11 | Göç, genetik sürüklenme ve rastgele olmayan çiftleşme. | |
| 12 | Nicel özelliklerde seçilim, seçilim şekilleri ve varyasyonun korunması. | |
| 13 | Adaptasyonun evrimsel analizi. | |
| 14 | Eşeysel seçilim. | |
| 15 | Türleşme mekanizmaları. | |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavı |
Kaynaklar ve materyaller
- Ders notu
- Freeman S, Herron JC, 2009. Evrimsel Analiz (Çeviri: Battal Çıplak, Hasan H. Başıbüyük, Süphan Karaytuğ, İslam Gündüz), Palme Yayıncılık, İstanbul.
- Diğer kaynaklar
- Demirsoy A, 1990. Kalıtım ve Evrim, Meteksan Matbaacılık ve Teknik Sanayi Ticaret, Ankara.
Darwin C, 2003. Türlerin Kökeni, (Çeviri:Orhan Tuncay), Gün Yayıncılık, İstanbul.
https://evrimagaci.org/ - Dokümanlar
- Dönem boyunca paylaşılacaktır.
- Ödevler
- Dönem boyunca paylaşılacaktır.
- Sınavlar
- Dönem başlarında WEB üzerinden duyurulacaktır.
Değerlendirme
- Arasınav 1 %30
- Dönem Sonu Sınavı %50
Program çıktıları ile ilişkisi
- PÇ-1Bağımsız olarak öğrenme ve sonra öğrendiği bilgi ve becerilerini sözlü ya da yazılı olarak başkalarına aktarma becerisi gösterir
- PÇ-2Bilimsel yöntemin süreçlerini uygulayabilme, bunun için gerekli olan temel laboratuvar tekniklerini ve araç gereçlerini kullanabilme becerisi geliştirir ve lisansüstü eğitime hazır olur
- PÇ-3Biyolojideki ilgi alanını belirler, seçeceği derslerle bu alanda sağlam bir bilgi temeli oluşturur.
- PÇ-4Biyolojik çeşitliliği bilerek ulusal biyolojik kaynakları tanımlar, bunları koruma ve çevreye saygılı olma bilinci kazanır
- PÇ-5Biyolojinin fizik, kimya ve matematik temellere dayandığını bilir, biyolojik verileri yorumlamada istatistiksel yöntemleri uygulama becerisi gösterir.
- PÇ-6Biyolojinin toplumsal işlevini bilen, mesleki sorumluluk bilincinde ve bilimsel etik değerlere bağlı birey olur.
- PÇ-7Gelişen bilgi ve teknolojiye ulaşıp onu takip edebilecek, yabancı meslektaşlarıyla iletişim kurabilecek, temel makaleleri okuyup tartışabilecek, ulaştığı bilginin kalitesini değerlendirebilecek düzeyde İngilizceye sahip olur, ayrıca bilgisayar kullanım bilgi ve becerisi kazanır
- PÇ-8Molekül, gen, kromozom, hücre, organ ve organ sistemleri olmak üzere tüm biyolojik seviyelerde yapı, işlev ve süreç arasındaki ilişkileri analiz eder ve değerlendirir.
- PÇ-9Sağlık, gıda, tarım ve hayvancılık başta olmak üzere geniş bir yelpazede ülkemizin ekonomik gelişimine katkı sağlayacak düzeyde bilgi sahibi olur.
- PÇ-10Yaşamın kalıtsal temelini, genetik bilgi akışını ve bunların evrim teorisiyle ilişkisini ifade eder.
| ÖÇ-1 | ÖÇ-2 | ÖÇ-3 | ÖÇ-4 | ÖÇ-5 | |
|---|---|---|---|---|---|
| PÇ-1 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 |
| PÇ-2 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 |
| PÇ-3 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 |
| PÇ-4 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 |
| PÇ-5 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 |
| PÇ-6 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 |
| PÇ-7 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 |
| PÇ-8 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 |
| PÇ-9 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 |
| PÇ-10 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 |
AKTS iş yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre | Toplam |
|---|---|---|---|
| Ders süresi(sınav haftası dahildir: toplam ders saati) | 16 | 3 | 48 |
| Sınıf dışı ders çalışma süresi(ön çalışma, pekiştirme) | 14 | 1 | 14 |
| Sunum / Seminer Hazırlama | 1 | 12 | 12 |
| Ara Sınav 1 | 1 | 8 | 8 |
| Yarıyıl Sınavı | 1 | 10 | 10 |
| Toplam iş yükü | 92 | ||
| Toplam iş yükü / 30 | 3 | ||
| Dersin AKTS kredisi | 3 | ||